De energietransitie bij Bredenoord

Energie is een basisbehoefte bij vrijwel alle werkzaamheden en projecten en in het dagelijks leven. De manier waarop die energie wordt opgewekt, geleverd en gebruikt verandert voortdurend. We zitten midden in de boeiende energietransitie. In onze kennisbank laten we de laatste ontwikkelingen in deze energietransitie zien en geven we inhoud aan de begrippen die hierbij steeds terugkomen. Ook lichten we (vernieuwende) technieken toe en laten we zien hoe Bredenoord deze inzet voor een toekomst met betrouwbare hernieuwbare energie.

1 2 3

Wat is de energietransitie, en waarom is die nodig?

Energietransitie is een begrip dat gebruikt wordt voor de overgang van traditionele, fossiele brandstoffen als olie, kolen en gas, naar duurzame energie uit bijvoorbeeld zon, wind en biomassa. Fossiele brandstoffen zijn ontstaan uit organische materialen van planten en dieren die miljoenen jaren geleden in de bodem terecht zijn gekomen. Het gaat dan bijvoorbeeld om aardolie, steenkool, bruinkool, aardgas, teerzand enzovoort. De voorraden hiervan zijn enorm, maar ook eindig. De grondstoffen zelf kunnen opraken, maar het heeft ook te maken met de moeite die het kost om ze te winnen. Zo ligt volgens verschillende bronnen het omslagpunt van aardoliewinning rond deze tijd (2019). In de toekomst kost winning door slechter toegankelijke voorraden zoveel geld, dat minder ruwe olie gebruikt zal worden. Daarnaast hebben fossiele brandstoffen het nadeel dat er bij verbranding CO2 vrijkomt. Wetenschappers hebben aangegeven dat dit de hoofdoorzaak is van de opwarming van de aarde. Daarmee vormt het een bedreiging voor het leven op aarde. Internationaal zijn afspraken gemaakt om die milieuschade zoveel mogelijk tegen te gaan. Duurzame energie is hierbij onmisbaar. Verder kan de winning van fossiele brandstoffen risico’s geven voor de omgeving, denk maar aan de aardbevingen in Groningen.

Welke klimaatdoelen zijn er in Nederland?

In navolging van het klimaat akkoord in Parijs is Nederland met de Klimaatwet bezig. De doelstelling is om in 2030 49% en in 2050 90% minder CO2 uit te stoten dan in 2016. Hiervoor is een Energieagenda opgesteld. Belangrijk onderdeel hiervan is het opwekken van stroom uit duurzame, hernieuwbare bronnen zoals wind en zon. Daarnaast zet de overheid in op onder meer biobrandstoffen, elektrische auto’s en auto’s op waterstof, en energiebesparing door bijvoorbeeld efficiëntere processen in de industrie en het isoleren van huizen. Met de Energieagenda sluit Nederland aan bij internationale klimaatafspraken. Deze lijken misschien abstract en ver weg, maar de kleine stappen die worden gezet kunnen lokaal nu al grote impact hebben. Denk bijvoorbeeld aan milieuzones in steden en eisen voor het voorkomen van uitstoot in bouw- en evenementenvergunningen.

Welke duurzame energiebronnen zijn er?

De transitie naar duurzame energie biedt volop kansen voor het inzetten van nieuwe bronnen en technieken. Het bekendste zijn natuurlijk de windmolens en zonnepanelen. Daarnaast is waterstof opnieuw in opkomst als schone energiebron voor vervoersmiddelen. Ook wordt hard gewerkt aan biobrandstoffen. De ontwikkeling hiervan illustreert dat de energietransitie een proces van doorlopend verbeteren is. Eerste generatie biobrandstoffen werden vaak gemaakt van gewassen die vervolgens in de praktijk de productie van voedsel verdrongen. Nu wordt steeds meer ingezet op het gebruik van restmaterialen, zoals afgewerkt frituurvet, afval of flaregas dat anders afgefakkeld wordt. HVO-diesel is bijvoorbeeld een tweede generatie biobrandstof.

Hoe worden duurzame energiebronnen toegepast?

De techniek rondom hernieuwbare energie ontwikkelt zich in hoog tempo. In het begin kon je zonne-energie alleen direct bij de bron gebruiken, of afnemen van een energieleverancier die daarvoor installaties inrichtte. Tegenwoordig zijn zonnepanelen zoveel robuuster, compacter en geavanceerder dat ze op bijna iedere plek met zon te installeren zijn. Dat zorgt voor interessante opties, ook in het veld van mobiele energie. Zo zijn er nu volledig mobiele zonsystemen, zoals de mobile solar plant. Belangrijk in de energietransitie is ook de mogelijkheid om bestaande machines te verduurzamen door deze te combineren met hernieuwbare energie. Dit draagt bij aan circulair werken: het langer verantwoord gebruiken van bestaande machines, om afval en vervuiling te voorkomen. Dat kan bijvoorbeeld door zonnepanelen te koppelen aan aggregaten, waardoor de motoren minder vaak aanslaan en zuiniger werken. Ook energieopslag is een onmisbare techniek in de energietransitie. Daarmee is een overschot van zonne-energie efficiënt in te zetten op een later tijdstip. Bijvoorbeeld op plaatsen waar (’s nachts) geen geluidsoverlast mag zijn. Met een volle accu en een slimme besturing kun je dat precies inregelen.

Wat kunnen we nog verwachten?

Hoewel de energietransitie al enige tijd gaande is, is er nog veel nodig om op de lange termijn volledig over te kunnen gaan op duurzame, hernieuwbare energie. Op veel plaatsen zijn wetenschappers, bedrijven en overheden bezig met onderzoeken en pilots. De ontwikkelingen volgen elkaar in steeds hoger tempo op. Dat komt ook doordat steeds meer organisaties kennis durven delen en met elkaar samenwerken. Door verschillende componenten slim samen te voegen, ontstaan nieuwe praktische mogelijkheden die de stap naar duurzame energie en circulair werken kleiner maken. Dit gebeurt bijvoorbeeld via Cleantech regio Apeldoorn, waar Bredenoord onderdeel van is. En Bredenoord investeert graag in productontwikkeling met partners. De Big Battery Box met Engie en DNV GL is daar een voorbeeld van. Deze kennisbank zullen we ook regelmatig uitbreiden met achtergronden bij de nieuwste ontwikkelingen op energiegebied.